Dołącz do czytelników
Brak wyników

RESIDENTIAL

28 czerwca 2022

NR 3 (Czerwiec 2022)

W jaki sposób nowoczesne osiedla mogą wspierać budowanie więzi społecznych?

0 160

Człowiek jest istotą społeczną, oznacza to, że kontakty z innymi ludźmi są jedną z podstawowych ludzkich potrzeb. O architektach z kolei mówi się czasem, że są reżyserami, a może raczej scenografami ludzkiego życia. Poprzez przestrzeń, którą kreują, tworzą tło i możliwości, aby to życie mogło „się zadziać”, a relacje społeczne łatwiej nawiązać. Zdobycze neuroarchitektury pomagają tworzyć nowoczesne osiedla, które wspierają budowanie wspólnoty i więzi społecznych pomiędzy mieszkańcami. W jaki sposób?

Naukowcy twierdzą, że ludzie, którzy mają bogate kontakty społeczne, żyją dłużej. Znaczenie w tej sferze mają nie tylko więzi z najbliższymi osobami, ale również z ludźmi, z którymi wchodzimy w powierzchowne relacje, na przykład z sąsiadami. Czynniki te mogą mieć większy wpływ na długość życia niż na przykład rzucenie palenia, spożywania alkoholu czy szczepienie na grypę 1.

POLECAMY

Mając taką wiedzę, warto się zastanowić, które sytuacje i przestrzenie sprzyjają budowaniu relacji z innymi ludźmi, i uczynić z tego jedno z kryteriów wyboru miejsca do życia. Jako architekci jesteśmy w stanie w obrębie osiedli mieszkalnych stworzyć warunki, aby nawiązywanie społecznych kontaktów było ułatwione. Służą temu rozmaite rozwiązania opracowywane na podstawie wiedzy z zakresu neuroarchitektury. To stosunkowo młoda dziedzina nauki, która bada aktywność różnych obszarów mózgu w tzw. środowisku zbudowanym”. Korzystając z naukowych ustaleń i nowych technologii, architekci mają możliwość kreowania zdrowych przestrzeni odpowiadających na fizyczne, mentalne, społeczne i duchowe potrzeby użytkowników. Innymi słowy, neuroarchitektura pomaga podejmować decyzje projektowe, które pozytywnie wpływają na dobrostan mieszkańców.

Pierwszy z elementów, nad którymi mamy kontrolę jako projektanci osiedli mieszkalnych, związany jest z percepcją przestrzeni oraz poczuciem bezpieczeństwa pomiędzy budynkami. Warto wiedzieć, że mowę ciała drugiego człowieka możemy dostrzec z odległości 25 m. Zobaczywszy osobę oddaloną od nas o 100 metrów, często nie jesteśmy w stanie jej rozpoznać ani ocenić jej zamiarów, co nie wpływa najlepiej na budowanie relacji. Nie bez powodu o osiedlach z czasów minionego systemu, charakteryzujących się wielkimi przestrzeniami i ogromnymi, wysokimi zabudowaniami, mówi się często, że są pozbawione ludzkiej skali. Istotne w projektowaniu założeń mieszkalnych jest dzielenie ich na mniejsze jednostki, w obrębie których mieszkać będzie liczba osób odpowiadająca tzw. liczbie Dunbara. Określa ona maksymalną liczbę ludzi, z którymi jesteśmy w stanie utrzymywać kontakty społeczne.

Gdańskie osiedle Atrium Oliva postanowiliśmy ukształtować na wzór domu atrialnego, korzystając z jego układu, ale skalując rozwiązania na całe założenie. Zespół zabudowy Atrium Oliva stanowią niskie budynki o wysokości czterech kondygnacji nadziemnych i niewielkich gabarytach, nawiązujących do skali obiektów o podobnej funkcji w najbliższym sąsiedztwie. Budynki dodatkowo zmniejsza optycznie ich bryła, która została rozdrobniona, a poszczególne części zróżnicowane kolorystycznie. Sercem osiedla jest obniżone terenowo patio wolne od ruchu kołowego. Jest to przestrzeń sprzyjająca zawiązywaniu więzi społecznych, z założeniem wodnym, roślinnością oraz huśtawką podwieszoną pod pieszą kładką. Teatralne schody zewnętrzne przeznaczone do siedzenia w cieniu drzewa przenikają się z indywidualnie zaprojektowanym placem zabaw. Usytuowanie budynków zostało dopasowane do naturalnego ukształtowania terenu, przy wykorzystu niewielkiego naturalnego spadku i maksymalnym zachowaniu istniejącego drzewostanu.

W tym miejscu warto wspomnieć o kolejnym elemencie w projektowaniu osiedli mieszkalnych, mającym wpływ na samopoczucie człowieka i zdolność budowania relacji. Jest nim zagospodarowania terenu i właściwy dobór zieleni, czyli tzw. biofilic design. Bliskość natury może mieć zbawienny wpływ na samopoczucie użytkowników przestrzeni miejskich i wnętrz budynków. Istnieją naukowe badania dowodzące, że pacjenci szpitali, którzy w salach pooperacyjnych mają widok na zieleń, zdrowieją szybciej, a dzieci pozostające w dużym kontakcie z naturą są bardziej skupione i mniej zestresowane.

Kolejnym istotnym aspektem w projektowaniu osiedli sprzyjających budowaniu więzi jest zadbanie o to, aby jak najwięcej grup społecznych oraz ludzi o różnych potrzebach znalazło tu swoje miejsce. Największą satysfakcję sprawia nam udzielenie właściwej odpowiedzi na potrzeby i oczekiwania przyszłych mieszkańców. Staramy się projektować z myślą właśnie o nich, wyobraziwszy sobie różnorodne scenariusze ich życia.

Na osiedlu Atrium Oliva zaplanowaliśmy miejsca rekreacji dla dzieci, osób, które potrzebują ciszy, a także centralną strefę, która jest „tytułowym” atrium – sercem założenia, gdzie ludzie mogą się spotkać, rozmawiać i wspólnie spędzać czas. W procesie projektowania zadbano nawet o to, aby siedziska umożliwiały elastyczne sposoby korzystania – zarówno dla osób, które się dobrze znają, jak i dla osób zupełnie sobie obcych. W inwestycji zaplanowano niespotykaną strefę relaksu i wyciszenia, gdzie mieszkańcy mogą poczytać książkę czy sobie posiedzieć, bujając wózek ze śpiącym dzieckiem. Wyjątkowym elementem tego miejsca jest tężnia, gromadząca mieszkańców osiedla, dzięki której każdy może skorzystać z dobrodziejstw leczniczego mikroklimatu, niczym w prywatnym uzdrowisku.

Przy projektowaniu przyjaznych osiedli warto pamiętać także o odpowiednim zaaranżowaniu wnętrz, stanowiących przestrzenie wspólne. Zgodnie z założeniem Atrium Oliva głównym zamiarem było stworzenie przestrzeni półpublicznych, które będą miały charakter wnętrz „udomowionych”. W myśl ogólnego założenia kompleksu zostały one zaprojektowane w taki sposób, aby oferować swoim mieszkańcom jak najwięcej funkcji wspomagających regenerację oraz wspólny odpoczynek od codziennego zgiełku życia miejskiego. Sala klubowa oferuje strefę siedzisk oraz bilard. Przestrzeń służąca relaksowi została wyposażona nie tylko we wspomnianą tężnię solankową, ale także w strefę fitness z siłownią oraz saunami.

Nowoczesne osiedla zaprojektowane zgodnie z zasadami neuroarchitektury przełamują stereotyp tzw miejskich sypialni i stanowią inspirujące, otwarte miejsca sprzyjające nawiązywaniu pozytywnych relacji sąsiedzkich, często w sposób nieuświadomiony.
 

Przypisy