Dołącz do czytelników
Brak wyników

Administration&Business

10 października 2020

NR 2 (Kwiecień 2020)

Spowolnienie w realizacji projektów na rynku biurowym w Warszawie

0 213

I kwartał tego roku na rynku biurowym w Warszawie pokazał pierwsze oznaki wpływu pandemii w postaci spowolnienia w realizacji budów. Tylko jeden z dziewięciu obiektów zaplanowanych do ukończenia w tym czasie został oddany do użytku. Niska podaż dostępnych do wynajęcia powierzchni biurowych przyczyniła się do spadku odsetka pustostanów, mimo jednego z najniższych kwartalnych wolumenów transakcji najmu – wynika z najnowszych analiz Działu Badań Rynku firmy doradczej Knight Frank.

Na koniec marca 2020 r. zasoby biurowe na stołecznym rynku biurowym nie zmieniły się znacząco w porównaniu ze stanem z końca grudnia 2019 r. i sięgały 5,6 mln m2. 

POLECAMY

– Ze względu na opóźnienia prac zaistniałe w pierwszych trzech miesiącach tego roku do użytku oddano tylko jeden z dziewięciu obiektów, planowanych do ukończenia w I kwartale 2020 r. Zgodnie z pierwotnym harmonogramem realizacji inwestycji w całym roku zakładano dostarczenie na rynek ponad 380 000 m2, czyli ponad dwa razy więcej niż w 2019 r. Należy jednak oczekiwać, że będą opóźnienia i w kolejnych miesiącach będą przesuwane terminy realizacji, dlatego spodziewamy się, że finalnie wolumen oddanych do użytku obiektów będzie niższy, niż zakładały pierwotne prognozy na 2020 r. przed pandemią – mówi Elżbieta Czerpak, dyrektor Działu Badań Rynku Knight Frank. 

W I kwartale ukończono pierwszy etap kompleksu Varso Place (budynek Varso I, w którym oferowanych jest 6700 m2 powierzchni biurowej, a pozostała część obiektu to hotel), zrealizowany przez HB Reavis. Na koniec marca w budowie pozostawało ponad 800 000 m2 powierzchni biurowej.

Od stycznia do marca na warszawskim rynku biurowym podpisano umowy najmu na niespełna 140 000 m2.

– Jest to wynik o niemal 20% niższy niż średni popyt z pierwszych kwartałów w ostatnich pięciu latach, co wynika ze spowolnienia rynku w I kwartale wywołanego przez pandemię. Zarejestrowany popyt na powierzchnię biurową był jednym z najniższych kwartalnych wyników w historii rynku, aczkolwiek porównywalny z odnotowanym w I kwartale 2019 r. – tłumaczy Bożena Garbarczyk, starszy konsultant w Dziale Badań 
Rynku Knight Frank. 

Nowe umowy zawarte w istniejących budynkach oraz w projektach w budowie wyniosły odpowiednio 36% (włączając powierzchnie na własny użytek właściciela) oraz 19%. Pozostałe transakcje stanowiły renegocjacje umów – 31% wynajętej powierzchni oraz ekspansje – 14% całkowitego wolumenu umów najmu. Największym zainteresowaniem wśród najemców cieszyły się strefy: Centrum oraz Służewiec. 

Mimo ograniczonej liczby transakcji najmu wyjątkowo niska podaż w I kwartale 2020 r. przyczyniła się do dalszego spadku współczynnika pustostanów w Warszawie, który na koniec marca wyniósł 7,5% (418 000 m2 dostępnej powierzchni biurowej) i był o 0,3 pp. niższy niż wynik zarejestrowany na koniec 2019 r. i aż o 1,6 pp. niższy od wyniku w I kw. 2019 r. 

– Taki rezultat nadal pozostaje najniższym poziomem współczynnika od 2012 r. Co więcej, wskaźnik pustostanów w lokalizacjach centralnych osiągnął najniższy od 10 lat poziom i sięgnął 4,9%. Największy spadek współczynnika niewynajętej powierzchni odnotowano w strefach pozacentralnych, ale mimo to najwięcej powierzchni biurowej oferowane jest na Służewcu – 182 000 m2 – mówi Bożena Garbarczyk.

– Spowolnienie gospodarcze wywołane trwająca pandemią na świecie nie jest jeszcze widoczne w danych obrazujących kondycję rynku inwestycyjnego. Niewątpliwie jednak najbliższe tygodnie, jeśli nie miesiące, będą znacznie mniej intensywne w porównaniu do początku roku.

 

Na koniec marca 2020 r. wywoławcze stawki czynszu pozostały na stabilnym poziomie. Czynsze wyjściowe w Centralnym Obszarze Biznesu, biorąc pod uwagę nowe prestiżowe projekty, kształtują się w przedziale 20-25 EUR/ m2/miesiąc, natomiast w pozostałych lokalizacjach centralnych od 15 do 22 EUR/ m2/miesiąc. Czynsze wywoławcze poza centrum wynoszą od 10 do 15 EUR/m2/miesiąc. Ze względu na szeroki pakiet zachęt, który właściciele budynków oferują przyszłym najemcom, stawki efektywne pozostają o 15–20% niższe niż poziom wywoławczy.

Patrząc na kolejne miesiące na rynku biurowym, decydującym czynnikiem będzie wpływ pandemii na gospodarkę i sytuację najemców oraz deweloperów realizujących nowe projekty. 

– Rynek biurowy w dużo mniejszym stopniu odczuwa obecne zawirowania gospodarcze, na pewno nie odczuwa i nie odczuje tego tak dotkliwie, jak chociażby rynek powierzchni handlowych czy hotelowych. Nie zmienia to faktu, że jeszcze przez dłuższy czas przyjdzie nam wszystkim żyć i funkcjonować ze skutkami pandemii. Możemy się spodziewać spowolnienia oraz pewnych opóźnień w realizacjach, które będą wynikały m.in. z utrudnień w dostawie materiałów budowlanych. Na tę chwilę większość z rozpoczętych projektów jest realizowana, sytuacja jest jednak dynamiczna – tłumaczy Karol Grejbus, dyrektor Działu Reprezentacji Najemcy w firmie Knight Frank.  

Jego zdaniem doświadczenia najemców zwi...

Czasopismo jest dostępne dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy