Dołącz do czytelników
Brak wyników

FACILITY

3 listopada 2021

NR 5 (Październik 2021)

Inteligentna i szybka ewakuacja – jak dbać o bezpieczeństwo w biurowcach?

0 351

Jednym z podstawowych obowiązków zarządzających biurowcami jest zapewnienie bezpieczeństwa osobom, które w nich pracują. W przypadku pożaru, awarii czy innego zagrożenia konieczne jest szybkie i sprawne skierowanie ludzi do wyjścia. W biurowcach jest to utrudnione, ponieważ osoby, które w nich przebywają, nie znają rozkładu pomieszczeń całego budynku, procedur bezpieczeństwa czy miejsc ewakuacji. Ze względu na duże skomplikowanie obiektów i zmieniające się schematy pracy często ciężko też zlokalizować pracowników w danej chwili.

W momencie zagrożenia nierzadko pojawia się też panika, która utrudnia znalezienie bezpiecznego wyjścia. Według badań, w kryzysowej sytuacji w nieznanym miejscu tylko 38% osób zauważa tradycyjne znaki wyjścia ewakuacyjnego. Wynika to w dużej mierze z ogromnej ilości innych komunikatów wizualnych, plakatów, znaków informacyjnych, itp., które odwracają uwagę. W ochronie ludzi i mienia nie ma miejsca na kompromisy. Niepodjęcie kroków w tym kierunku naraża przede wszystkim zdrowie i życie ludzi. Dla firm to też ryzyko poniesienia konsekwencji finansowych, prawnych, operacyjnych i wizerunkowych. W jakie systemy zarządzający powinni wyposażyć budynek?

POLECAMY

Wykrywaj. Ostrzegaj. Ewakuuj

Kluczowa jest ocena sposobu ochrony ludzi i mienia oraz aktualności procedur ewakuacyjnych. Trzeba wziąć pod uwagę potencjalny przedział wiekowy i stan zdrowia osób przebywających w budynku. Wskazana jest współpraca z ekspertami ds. bezpieczeństwa pożarowego i dostosowanie technologii do potrzeb – zastosowanie dźwiękowych i wizualnych systemów alarmowych, masowych systemów powiadamiania oraz specjalistycznych systemów dla osób niepełnosprawnych.

Samo przestrzeganie norm i przepisów prawnych nie zawsze wystarcza do zapewnienia najwyższego poziomu bezpieczeństwa. W wielu budynkach wdrożone są jedynie standardowe systemy i znaki prowadzące do wyjścia ewakuacyjnego. Mogą one powodować tłoczenie się ludzi, a nawet kierować ich w stronę niebezpieczeństwa. Standardowe, statyczne oprawy awaryjne wyznaczają bowiem drogę ewakuacji z budynku zawsze w tym samym kierunku, niezależnie od lokalizacji zagrożenia. Zaprojektowane odgórnie drogi ucieczki nie są dopasowywane do sytuacji i mogą się stać pułapką, jeśli zostaną zablokowane np. przez rozprzestrzeniający się pożar. Taka sytuacja miała miejsce podczas pożaru na lotnisku w Düsseldorfie w 1996 roku, w którym zginęło 17 osób.

Podczas ewakuacji osoby przebywające w biurowcu mogą też być zdezorientowane i skłonne kierować się do wyjść, przez które weszły do budynku. Może to prowadzić do zatłoczenia i zatorów, które opóźniają ewakuację. W przypadku zagrożenia czas ma krytyczne znaczenie dla bezpieczeństwa ludzi. Liczy się każda sekunda, dlatego biurowce powinny być wyposażone w nowoczesne, zaawansowane rozwiązania i systemy. Wykrywają one zagrożenia, alarmują o nich i dostosowują scenariusz ewakuacji do liczby osób objętych ewakuacją czy okoliczności, np. poprzez zmianę dróg ewakuacyjnych, w zależności od tego, gdzie jest niebezpieczeństwo.

System oceni sytuację i dopasuje scenariusz

Badania zachowań tłumu i postęp technologiczny podkreśliły potrzebę modelowania scenariuszy ewakuacji dostosowanych do różnych okoliczności. W momencie zagrożenia łatwo bowiem popełnić błąd lub wpaść w panikę. Ludzie często mają problem z właściwą oceną sytuacji i znalezieniem drogi wyjścia. Mogą za nich to robić systemy adaptacyjne, które wskażą najbezpieczniejszą w danym momencie drogę i dostosują wydawane instrukcje. Gdy jedna z dróg zostanie zablokowana, system natychmiast zareaguje na zmieniającą się sytuację i skieruje ludzi w inną stronę na podstawie informacji z kamer CCTV, detektorów pożaru oraz czujników ciepła i dymu.

Oprawy adaptacyjne blokują niebezpieczne drogi ewakuacyjne i zwalniają je tylko wtedy, gdy staną się one ponownie bezpieczne. Dostosowują wyświetlane kierunki ucieczki do rodzaju zagrożenia, zmian jego nasilenia i kierunku rozprzestrzeniania się. Adaptacyjne systemy oświetlenia ewakuacyjnego działają w połączeniu z systemem sygnalizacji pożarowej (powiadamiania głosowego i dźwiękowego). Wyprowadzają ludzi najbezpieczniejszą – co nie zawsze znaczy, że najkrótszą – drogą do wyjścia. System może automatycznie wybrać najlepszy scenariusz spośród zaprogramowanych wcześniej opcji, dopasowanych do specyfiki budynku, jego lokalizacji i potencjalnej liczby przebywających w nim osób. Umożliwia to szybką reakcję na zmieniającą się sytuację i sprawne dotarcie do bezpiecznego miejsca. Prawo nie określa jeszcze żadnych formalnie sprecyzowanych wymogów dotyczących adaptacyjnych systemów ewakuacji, jednak doświadczenia pokazują, że standardowe systemy mogą przyczyniać się do tragedii. Warto więc zainwestować w inteligentne i zaawansowane rozwiązania.

Biurowce dla wszystkich – nie zapominajmy o niepełnosprawnych

W 2020 roku w Polsce odnotowano niemal 130 tysięcy pożarów i ponad 400 tysięcy innych miejscowych zagrożeń. Zginęło w nich 489 osób, a 2836 odniosło obrażenia ciała. Na liczbę ofiar i rannych ogromny wpływ ma sprawność podejmowanych akcji ewakuacyjnych. Niestety, dla niektórych samodzielne opuszczenie budynku w sytuacji zagrożenia jest niemożliwe. Świadomość na temat dostępności wnętrz i dopasowania infrastruktury do potrzeb osób z niepełnosprawnościami stale rośnie. Niestety kwestia ich bezpiecznej ewakuacji jest nadal często pomijana, mimo że od sprawności akcji ewakuacyjnej zależy życie i zdrowie ludzi. Osoby niepełnosprawne potrzebują pomocy i możliwości komunikacji ze służbami ratunkowymi. Zarządzający budynkami takimi jak biurowce powinni więc zapewnić odpowiednie rozwiązania także dla poruszających się np. na wózku inwalidzkim.

Ewakuacja możliwa dla wszystkich

W przypadku pożaru lub innego zagrożenia do przeprowadzenia ewakuacji wykorzystywane są schody. Windy zjeżdżają na parter lub przystanek rezerwowy i zostają tam unieruchomione. Również dźwigi pożarowe w razie alarmu powinny znaleźć się na dole, w gotowości do wykorzystania przez ekipy ratownicze. Osoby z ograniczeniami mobilności i percepcji znajdujące się na wyższych piętrach budynku często nie mają szans na samodzielną ewakuację. Rozwiązaniem problemu, które ułatwia ewakuację osobom z niepełnosprawnościami, zwłaszcza w wysokich i dużych budynkach takich jak biurowce, są systemy ratunkowej komunikacji głosowej. To telefony pożarowe i interkomy alarmowe oraz zintegrowane z nimi systemy wzywania pomocy do toalet dla niepełnosprawnych. Takie stacje komunikacyjne powinny być instalowane w miejscach schronienia zlokalizowanych w pobliżu/na klatkach schodowych. Umożliwiają łączność ze służbami i osobami zarządzającymi ewakuacją. Obsługiwane są przez jeden centralny system wskazujący ratownikowi dokładne miejsce, z którego przychodzi wezwanie. Na bieżąco informuje o zagrożeniu i pozwala połączyć się osobami znajdującymi się w niebezpieczeństwie i uspokoić je.

Co mówią przepisy?

Zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przeciwpożarowej właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu jest zobowiązany m.in. do zapewnienia wszystkim osobom przebywającym w budynku, obiekcie lub na terenie bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji. Standardy dostępności budynków dla osób z niepełnosprawnościami wymagają między innymi wyposażenia holu windowego w interkom pożarowy z przekierowaniem do pomieszczeń ochrony oraz stosowania sygnalizatorów świetlnych i akustycznych. Gdy nie ma możliwości samodzielnej ewakuacji osób o ograniczonej mobilności i percepcji, na klatkach schodowych powinny znajdować się odpowiednio oznakowane miejsca schronienia, wyposażone w urządzenia dwustronnej komunikacji ze służbami i środki gaśnicze (takie jak koce ochronne i specjalne siedzisko do ewakuacji).
Rozwiązania usprawniające ewakuację powinny być montowane zarówno w powstających obiektach, jak i podczas przebudowy czy remontów tych istniejących. Systemy ratunkowej komunikacji głosowej są szeroko stosowane na całym świecie. W Polsce korzystają z nich międzynarodowe sieci hoteli oraz niektóre biurowce. Pozostałe budynki tego typu powinny pójść ich śladem.
 


KOMENTARZ EKSPERTA
Małgorzata Rejman

Menedżer ds. Komunikacji i Marketingu w Securitas Polska

Bezpieczna ewakuacja osób to priorytet systemu bezpieczeństwa każdego obiektu. Opracowanie procedur ewakuacyjnych, dobre zabezpieczenie, oświetlenie  i oznakowanie dróg ewakuacyjnych mogą być jednak niewystarczające dla bezpiecznego opuszczenia obiektu. Z punktu widzenia bezpieczeństwa kluczowa jest wiedza czy wszystkie osoby opuściły budynek. Podczas próbnej ewakuacji, osoby odpowiedzialne za koordynację akcji sprawdzają pomieszczenia i wiedzą czy wszyscy opuścili obiekt. Podczas prawdziwej ewakuacji jest inaczej. W warunkach stresu, pożaru, zadymienia, ludzie nie zachowują się racjonalnie i nawet najlepsze procedury BHP mogą okazać się niewystarczające. Część...

Czasopismo jest dostępne dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy