Dołącz do czytelników
Brak wyników

Administration&Business

16 grudnia 2020

NR 6 (Grudzień 2020)

Ewakuacja bezpieczna dla wszystkich – jak dostosować budynek do osób z niepełnosprawnościami?

198

Zapewnienie ludziom bezpieczeństwa i sprawnej ewakuacji to jeden z ważniejszych obowiązków zarządzających budynkami oraz projektantów. Odpowiednie warunki i organizacja ochrony przeciwpożarowej nabierają szczególnego znaczenia, gdy z budynku korzystają niepełnosprawni. Jednak systemy ułatwiające ewakuację takich osób wciąż nie są powszechnie stosowane.

Ogień, brak zasilania, powodzie – m.in. w takich przypadkach dochodzi do ewakuacji budynków. Same pożary to w ubiegłym roku 260 zdarzeń w budynkach administracyjno-biurowych i bankach oraz aż 1088 w obiektach handlowo-usługowych, takich jak domy towarowe czy hurtownie. Obiekty te są zazwyczaj pełne ludzi, którzy nie znają ich rozkładu ani położenia dróg ewakuacyjnych.

Ewakuacja na dalszym planie? Realne zagrożenia

Pięć lat temu w noc sylwestrową w 63-piętrowym Address Hotel w Dubaju wybuchł pożar. Znajdowała się w nim m.in. kobieta poruszająca się na wózku inwalidzkim. Z 15. piętra – po schodach – zniósł ją syn. Podczas późniejszej rozmowy z mediami przyznał, że gdyby byli na 60. piętrze, mógłby nie dać rady. A co w sytuacji, gdyby kobieta była sama? O ile pod względem dostępności wnętrz i infrastruktury budynków dopasowanej do potrzeb niepełnosprawnych świadomość rośnie i radzimy sobie coraz lepiej, bezpieczna ewakuacja takich osób nadal przesuwana jest na dalszy plan. Tymczasem od sprawności akcji ewakuacyjnej zależy życie i zdrowie przebywających w budynku.

W sytuacji zagrożenia osoby z niepełnosprawnościami zazwyczaj nie mogą samodzielnie opuścić budynku ze względu na problemy z poruszaniem się, do tego w momencie pożaru czy powodzi windy są zawsze wyłączane. Szczególnie w wysokich i rozległych budynkach ewakuację mogą znacznie usprawnić systemy ratunkowej komunikacji głosowej, czyli telefony pożarowe i interkomy alarmowe oraz zintegrowane z nimi systemy wzywania pomocy i system alarmów do toalet dla niepełnosprawnych. Z powodzeniem korzystają z nich m.in. międzynarodowe sieci hoteli czy niektóre biurowce. Jednak w Polsce systemy te nie są nadal powszechne, mimo że istnieją regulacje prawne nakładające wymagania dostosowania budynków do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Co może telefon i interkom?

Systemy ratunkowej komunikacji znajdujące się m.in. miejscach schronienia zlokalizowanych w pobliżu klatek schodowych czy na klatkach schodowych umożliwiają bezpośrednią łączność ze służbami i osobami zarządzającymi ewakuacją. Wszystkie takie urządzenia i sygnały alarmowe obsługuje jeden centralny system. Od razu wskazuje on ratownikowi dokładne miejsce w budynku, skąd nadchodzi wezwanie o pomoc. Taka koordynacja znacznie przyspiesza akcję ratowniczą. System pozwala też przekazywać na bieżąco informacje o zagrożeniu i uspokoić osoby znajdujące się w budynku, które w momencie nagłego zagrożenia i stresu potrzebują jasnych wskazówek postępowania.

Prawo (nie)stosowane

W Polsce kwestie ewakuacji osób z niepełnosprawnościami regulowane są przez Konwencję praw osób niepełnosprawnych z 2012 r. oraz Standardy dostępności budynków dla osób z niepełnosprawnościami z 2017 r. Zobowiązują one właściciela, zarządcę lub użytkownika budynku m.in. do zapewnienia przebywającym w nim osób bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji. Wskazują konieczność wyposażenia holu windowego w interkom pożarowy z przekierowaniem do pomieszczenia ochrony oraz zastosowania sygnalizatorów świetlnych i akustycznych. Miejsce oczekiwania osób z niepełnosprawnościami na ewakuację powinno być zlokalizowane na klatkach schodowych. Konieczne jest jego wyposażenie w urządzenia komunikacji pozwalające na dwukierunkową łączność ze służbami oraz w środki gaśnicze (m.in. koce ochronne i specjalne siedzisko do ewakuacji).

W praktyce stosowanie systemów komunikacji głosowej wciąż nie jest jednak standardem – nawet w szpitalach, sanatoriach czy budynkach administracji publicznej. Brakuje bowiem szczegółowych rozwiązań i wytycznych w zakresie warunków technicznych. Wciąż niedostateczna jest także wiedza projektantów odnośnie do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Poprawa ich bezpieczeństwa w budynkach użyteczności publicznej, administracyjnych czy zamieszkania zbiorowego wymaga więc przede wszystkim opracowania szczegółowych standardów projektowych, które ułatwią stosowanie odpowiednich rozwiązań w praktyce. Ułatwienia i rozwiązania technologiczne usprawniające ewakuację powinny być przy tym wdrażane nie tylko w nowo powstających obiektach, ale także podczas przebudowy czy remontów już istniejących.

Obowiązkowe ćwiczenia

Każdy większy budynek powinien korzystać z systemów ratunkowej komunikacji, które pozwalają szybko dotrzeć do potrzebujących pomocy. Równie ważne jest jednak przeszkolenie kadry i regularne sprawdzanie, czy potrafi ona właściwie reagować i korzystać ze środków będących na wyposażeniu oraz czy zna scenariusz działania na wypadek pożaru lub innego zagrożenia. Pracownicy ochrony muszą być przeszkoleni z obsługi systemów przeciwpożarowych, a na każdej kondygnacji trzeba wyznaczyć zespoły ewakuacyjne, których zadaniem będzie kierowanie osób do wyjść ewakuacyjnych i udzielenie pomocy potrzebującym.

Każda placówka powinna co najmniej raz w roku przeprowadzić ewakuację próbną. Zgodnie z § 17 ust. 1–2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719) właściciel lub zarządca każdego obiektu przeznaczonego dla ponad 50 osób będących jego stałymi użytkownikami powinien co najmniej raz na 2 lata sprawdzać organizację oraz warunki ewakuacji całego obiektu.

Przypisy