Dołącz do czytelników
Brak wyników

Administration&Business

16 grudnia 2020

NR 6 (Grudzień 2020)

Ewakuacja bezpieczna dla wszystkich – jak dostosować budynek do osób z niepełnosprawnościami?

28

Zapewnienie ludziom bezpieczeństwa i sprawnej ewakuacji to jeden z ważniejszych obowiązków zarządzających budynkami oraz projektantów. Odpowiednie warunki i organizacja ochrony przeciwpożarowej nabierają szczególnego znaczenia, gdy z budynku korzystają niepełnosprawni. Jednak systemy ułatwiające ewakuację takich osób wciąż nie są powszechnie stosowane.

Ogień, brak zasilania, powodzie – m.in. w takich przypadkach dochodzi do ewakuacji budynków. Same pożary to w ubiegłym roku 260 zdarzeń w budynkach administracyjno-biurowych i bankach oraz aż 1088 w obiektach handlowo-usługowych, takich jak domy towarowe czy hurtownie. Obiekty te są zazwyczaj pełne ludzi, którzy nie znają ich rozkładu ani położenia dróg ewakuacyjnych.

POLECAMY

Ewakuacja na dalszym planie? Realne zagrożenia

Pięć lat temu w noc sylwestrową w 63-piętrowym Address Hotel w Dubaju wybuchł pożar. Znajdowała się w nim m.in. kobieta poruszająca się na wózku inwalidzkim. Z 15. piętra – po schodach – zniósł ją syn. Podczas późniejszej rozmowy z mediami przyznał, że gdyby byli na 60. piętrze, mógłby nie dać rady. A co w sytuacji, gdyby kobieta była sama? O ile pod względem dostępności wnętrz i infrastruktury budynków dopasowanej do potrzeb niepełnosprawnych świadomość rośnie i radzimy sobie coraz lepiej, bezpieczna ewakuacja takich osób nadal przesuwana jest na dalszy plan. Tymczasem od sprawności akcji ewakuacyjnej zależy życie i zdrowie przebywających w budynku.

W sytuacji zagrożenia osoby z niepełnosprawnościami zazwyczaj nie mogą samodzielnie opuścić budynku ze względu na problemy z poruszaniem się, do tego w momencie pożaru czy powodzi windy są zawsze wyłączane. Szczególnie w wysokich i rozległych budynkach ewakuację mogą znacznie usprawnić systemy ratunkowej komunikacji głosowej, czyli telefony pożarowe i interkomy alarmowe oraz zintegrowane z nimi systemy wzywania pomocy i system alarmów do toalet dla niepełnosprawnych. Z powodzeniem korzystają z nich m.in. międzynarodowe sieci hoteli czy niektóre biurowce. Jednak w Polsce systemy te nie są nadal powszechne, mimo że istnieją regulacje prawne nakładające wymagania dostosowania budynków do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Co może telefon i interkom?

Systemy ratunkowej komunikacji znajdujące się m.in. miejscach schronienia zlokalizowanych w pobliżu klatek schodowych czy na klatkach schodowych umożliwiają bezpośrednią łączność ze służbami i osobami zarządzającymi ewakuacją. Wszystkie takie urządzenia i sygnały alarmowe obsługuje jeden centralny system. Od razu wskazuje on ratownikowi dokładne miejsce w budynku, skąd nadchodzi wezwanie o pomoc. Taka koordynacja znacznie przyspiesza akcję ratowniczą. System pozwala też przekazywać na bieżąco informacje o zagrożeniu i uspokoić osoby znajdujące się w budynku, które w momencie nagłego zagrożenia i stresu potrzebują jasnych wskazówek postępowania.

Prawo (nie)stosowane

W Polsce kwestie ewakuacji osób z niepełnosprawnościami regulowane są przez Konwencję praw osób niepełnosprawnych z 2012 r. oraz Standardy dostępności budynków dla osób z niepełnosprawnościami z 2017 r. Zobowiązują one właściciela, zarządcę lub użytkownika budynku m.in. do zapewnienia przebywającym w nim osób bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji. Wskazują konieczność wyposażenia holu windowego w interkom pożarowy z przekierowaniem do pomieszczenia ochrony oraz zastosowania sygnalizatorów świetlnych i akustycznych. Miejsce oczekiwania osób z niepełnosprawnościami na ewakuację powinno być zlokalizowane na klatkach schodowych. Konieczne jest jego wyposażenie w urządzenia komunikacji pozwalające na dwukierunkową łączność ze służbami oraz w środki gaśnicze (m.in. koce ochronne i specjalne siedzisko do ewakuacji).

W praktyce stosowanie systemów komunikacji głosowej wciąż nie jest jednak standardem – nawet w szpitalach, sanatoriach czy budynkach administracji publicznej. Brakuje bowiem szczegółowych rozwiązań i wytycznych w zakresie warunków technicznych. Wciąż niedostateczna jest także wiedza projektantów odnośnie do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Poprawa ich bezpieczeństwa w budynkach użyteczności publicznej, administracyjnych czy zamieszkania zbiorowego wymaga więc przede wszystkim opracowania szczegółowych standardów projektowych, które ułatwią stosowanie odpowiednich rozwiązań w praktyce. Ułatwienia i rozwiązania technologiczne usprawniające ewakuację powinny być przy tym wdrażane nie tylko w nowo powstających obiektach, ale także podczas przebudowy czy remontów już istniejących.

Obowiązkowe ćwiczenia

Każdy większy budynek powinien korzystać z systemów ratunkowej komunikacji, które pozwalają szybko dotrzeć do potrzebujących pomocy. Równie ważne jest jednak przeszkolenie kadry i regularne sprawdzanie, czy potrafi ona właściwie reagować i korzystać ze środków będących na wyposażeniu oraz czy zna scenariusz działania na wypadek pożaru lub innego zagrożenia. Pracownicy ochrony muszą być przeszkoleni z obsługi systemów przeciwpożarowych, a na każdej kondygnacji trzeba wyznaczyć zespoły ewakuacyjne, których zadaniem będzie kierowanie osób do wyjść ewakuacyjnych i udzielenie pomocy potrzebującym.

Każda placówka powinna co najmniej raz w roku przeprowadzić ewakuację próbną. Zgodnie z § 17 ust. 1–2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719) właściciel lub zarządca każdego obiektu przeznaczonego dla ponad 50 osób będących jego stałymi użytkownikami powinien co najmniej raz na 2 lata sprawdzać organizację oraz warunki ewakuacji całego obiektu.

Przypisy